{"id":4386,"date":"2021-08-30T06:30:09","date_gmt":"2021-08-30T06:30:09","guid":{"rendered":"http:\/\/galaxy.agh.edu.pl\/~swagh\/?p=4386"},"modified":"2021-08-30T06:30:11","modified_gmt":"2021-08-30T06:30:11","slug":"odszedl-kolejny-wielki-gornik-wychowanek-agh-wiceminister-gornictwa-i-energetyki-franciszek-wszolek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/?p=4386","title":{"rendered":"Odszed\u0142 kolejny Wielki G\u00f3rnik \u2013Wychowanek AGH, Wiceminister G\u00f3rnictwa i Energetyki- Franciszek Wszo\u0142ek"},"content":{"rendered":"\n

W dniu 18 sierpnia w wieku 98 lat zmar\u0142 w Katowicach jeden z ostatnich przyw\u00f3dc\u00f3w polskiego g\u00f3rnictwa w\u0119glowego w okresie jego najwi\u0119kszego rozkwitu. Cz\u0142owiek Legenda \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 na \u015al\u0105sku \u2013 budowniczy i dyrektor kopal\u0144 w\u0119glowych,  za\u0142o\u017cyciel gorlickiej Fabryki Maszyn G\u00f3rniczych i Wiertniczych \u201eGlinik\u201d i ostatecznie wiceminister G\u00f3rnictwa i Energetyki u boku r\u00f3wnie\u017c legendarnego Ministra Jana Mitr\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n

Franciszek Wszo\u0142ek<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 6 kwietnia 1923 roku w Gorlicach, w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim. Po wojnie przyjecha\u0142 na \u015al\u0105sk jako absolwent Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej, gdzie by\u0142 g\u00f3rnikiem, a p\u00f3\u017aniej dyrektorem kopalni Wujek. Nast\u0119pnie obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora naczelnego D\u0105browskiego Zjednoczenia Przemys\u0142u W\u0119glowego. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 wiceministrem g\u00f3rnictwa i energetyki, a w 1962 roku wybrano go prezesem GKS-u Zag\u0142\u0119bie Sosnowiec. Prezesem klubu by\u0142 przez cztery lata. W tym okresie Zag\u0142\u0119bie si\u0119gn\u0119\u0142o po wicemistrzostwo i Puchar Polski oraz po Puchar Interligi, jeden z niewielu sukces\u00f3w polskiej pi\u0142ki klubowej w historii. Po odej\u015bciu z Zag\u0142\u0119bia wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 inny klub pi\u0142karski, GKS Tychy.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017ca\u0142 do unikatowych Wychowank\u00f3w naszej uczelni. Na Wydziale G\u00f3rniczym zdawa\u0142 mi\u0119dzy innymi egzaminy u prof. Feliksa Zalewskiego \u2013 pierwszego prezesa Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w.  Egzamin ten sta\u0142 si\u0119 legend\u0105 wydzia\u0142u G\u00f3rniczego. Na wst\u0119pie dosz\u0142o do towarzysko-akademickiego zamieszania. Pan Franciszek Kromka \u2013 laborant w Zak\u0142adzie Budownictwa zameldowa\u0142 profesorowi: \u201ePan Minister Mitr\u0119ga na egzamin\u201d na to prof. Zalewski odpowiedzia\u0142: \u201ejaki minister \u2013 student Mitr\u0119ga\u201d. Oto jak ten egzamin wspomina\u0142 przed trzema laty obecnie prof. Konstanty Unrug rezyduj\u0105cy w USA \u2013 wtedy asystent u profesora Feliksa Zalewskiego.<\/p>\n\n\n\n

(\u2026) Ministrem G\u00f3rnictwa by\u0142 Jan Mitr\u0119ga. Uprzedzaj\u0105c zamys\u0142y Politechniki Gliwickiej, AGH chcia\u0142o si\u0119 mu przypodoba\u0107 i zaproponowa\u0142o mu, aby zaocznie zrealizowa\u0142 studia\u00a0 daj\u0105ce mu stopie\u0144 magistra (w resorcie by\u0142o to dobrze widziane). Tytu\u0142 in\u017cyniera otrzyma\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej na \u015al\u0105sku, w innych okoliczno\u015bciach. Razem z nim by\u0142 w tym systemie wiceminister Franciszek Wszo\u0142ek<\/strong>, kt\u00f3ry jak wiem nadal \u017cyje i jest bardzo aktywny maj\u0105c sko\u0144czone 95 lat. Ci dwaj najwa\u017cniejsi w polskim g\u00f3rnictwie w\u0119glowym mieli zdawa\u0107 jeden z ko\u0144cowych egzamin\u00f3w u Felka. Orientuj\u0105c si\u0119, \u017ce jest on starej daty, wiedzieli, \u017ce musz\u0105 si\u0119 nauczy\u0107 i nawet naciski partyjne nic nie dadz\u0105. Stanis\u0142aw Takuski i ja byli\u015bmy w komisji z Felkiem, jako egzaminatorem. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce obaj byli praktykami i materia\u0142 dobrze znali. Na ko\u0144cu Felek powiedzia\u0142 \u201eto teraz kulego ministrze prosz\u0119 von za drzwi a my si\u0119 tu naradzimy\u201d.<\/strong> Po kr\u00f3tkiej naradzie, kiedy ustalili\u015bmy noty- bardzo dobre –\u00a0 wyszed\u0142em po tych pan\u00f3w, aby ich zawo\u0142a\u0107 do og\u0142oszenia wyniku. Obaj nerwowo palili papierosy na korytarzu. Mitr\u0119ga mi powiedzia\u0142: odk\u0105d jestem ministrem to\u00a0nikt mi nie powiedzia\u0142 „von za drzwi”(co mia\u0142o negatywn\u0105 konotacje i u\u017cywane by\u0142o tylko gdy si\u0119 kogo\u015b wyrzuca\u0142o, aby go wi\u0119cej nie widzie\u0107). \u00a0Oczywi\u015bcie Felek nie zdawa\u0142 sobie z tego sprawy, ale to mi si\u0119 podoba\u0142o. Potem kiedy\u015b pi\u0142em herbat\u0119 na Kasprowym z\u00a0Vice Ministrem Wszo\u0142kiem, kt\u00f3ry by\u0142 zagorza\u0142ym narciarzem, wspominali\u015bmy ten egzamin, kt\u00f3rego – jak mi powiedzia\u0142 – najbardziej si\u0119 z Mitr\u0119g\u0105 bali.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Minister Franciszek Wszo\u0142ek regularnie uczestniczy\u0142 w spotkaniach barb\u00f3rkowo-\u015bwi\u0105teczno-noworocznych Ko\u0142a Czeczott organizowanych w hotelu Ziemowit w Ustroniu.  Podobnie cz\u0119sto odwiedza\u0142 cz\u0142onk\u00f3w ko\u0142a na spotkania w Trutowisku.<\/p>\n\n\n\n

W swoich wyst\u0105pieniach nawi\u0105zywa\u0142 zawsze do  lat siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych XX wieku kiedy polskie g\u00f3rnictwo zajmowa\u0142o czo\u0142ow\u0105 pozycj\u0119  w g\u00f3rnictwie \u015bwiatowym.  Minister cz\u0119sto uchyla\u0142 r\u0105bka tajemnicy co si\u0119 dzia\u0142o \u201ew kuchni\u201d tego systemu.  Jedna z jego opowie\u015bci dotyczy\u0142a akcji ratunkowej jak\u0105 prowadzi\u0142  z plac\u00f3wki w Nigerii  na pustyni Sahara ratuj\u0105c grup\u0119 student\u00f3w AGH, kt\u00f3rzy postanowili wojskowym Starem 6×6 przejecha\u0107 ca\u0142\u0105 pustynie. Oczywi\u015bcie w pewnym momencie samoch\u00f3d uleg\u0142 awarii nie do naprawienia. Skuteczna akcja Ministra Wszo\u0142ka pozwoli\u0142a grup\u0119 ewakuowa\u0107 do Polski statkami handlowymi, kt\u00f3rymi minister sprowadza\u0142 z Polski do Nigerii mi\u0119dzy innymi cement i inne materia\u0142y budowlane potrzebne do realizacji zagranicznego kontraktu, kt\u00f3rym tam kierowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

            Minister Wszo\u0142ek opublikowa\u0142 swoje wspomnienia z czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142kierowania Ministerstwem G\u00f3rnictwa I Energetyki w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eTak by\u0142o\u201d. Chocia\u017c dzisiaj niekt\u00f3re ugrupowania ca\u0142kowicie ignoruj\u0105 sukcesy tamtego okresu, to nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce rozw\u00f3j gospodarczy tamtej Polski by\u0142 mo\u017cliwy miedzy innymi dzi\u0119ki dewizom, kt\u00f3re g\u00f3rnictwo – jako jedna z nielicznych bran\u017c – wypracowywa\u0142o  w obrocie mi\u0119dzynarodowym.  Z dewizowych przychod\u00f3w tego okresu mo\u017cna by\u0142o miedzy innymi budowa\u0107 nowoczesne g\u00f3rnictwo miedzi bazuj\u0105ce w du\u017cej mierze na maszynach  i sprz\u0119cie kupowanym \u201ena Zachodzie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c 90 lat\u00a0 na spotkanie do Ustronia przyjecha\u0142 samodzielnie kieruj\u0105c swoim Jeepem. Jak nam wtedy powiedzia\u0142: \u201eJa ci\u0105gle jeszcze pracuje i odprowadzam do skarbu tego pa\u0144stwa sowite\u00a0 podatki\u201d.<\/p>\n\n\n\n