{"id":7892,"date":"2026-01-29T13:05:46","date_gmt":"2026-01-29T12:05:46","guid":{"rendered":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/?p=7892"},"modified":"2026-01-29T13:43:15","modified_gmt":"2026-01-29T12:43:15","slug":"wspomnienie-o-andrzeju-kaplanku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/?p=7892","title":{"rendered":"Wspomnienie o Andrzeju Kap\u0142anku"},"content":{"rendered":"\n

12 stycznia 2026 roku, w\u00a0wieku 85 lat, odszed\u0142 Andrzej Kap\u0142anek \u2013 posta\u0107 niezwyk\u0142a, \u0142\u0105cz\u0105ca w\u00a0sobie pragmatyzm in\u017cyniera z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 literata i ciekawo\u015bci\u0105 podr\u00f3\u017cnika. Cho\u0107 zawodowo przeszed\u0142 niemal wszystkie szczeble g\u00f3rniczej hierarchii, zapami\u0119tany zostanie jako \u201esamozwa\u0144czy kurator w muzeum przemijania\u201d, kt\u00f3ry z pasj\u0105 utrwala\u0142 obraz \u015al\u0105ska, jakiego ju\u017c nie ma.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od familoka do gabinet\u00f3w ministerialnych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Andrzej Kap\u0142anek urodzi\u0142 si\u0119 21 listopada 1940 roku w familoku na knurowskiej III Kolonii, w rodzinie, w kt\u00f3rej g\u00f3rnictwo by\u0142o tradycj\u0105 od trzech pokole\u0144. Od dziecka ch\u0142on\u0105\u0142 opowie\u015bci dziadk\u00f3w o\u00a0kopalni, kt\u00f3re jawi\u0142y mu si\u0119 jako miejsce solidarno\u015bci i magii uosabianej przez Skarbnika.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 polonista wr\u00f3\u017cy\u0142 mu karier\u0119 dziennikarsk\u0105, Kap\u0142anek wybra\u0142 studia geologiczne i g\u00f3rnicze na\u00a0AGH w Krakowie. Jego kariera zawodowa by\u0142a imponuj\u0105ca. Rozpoczyna\u0142 jako \u0142adowacz i sztygar w nowo wybudowanej kopalni \u201eSzczyg\u0142owice\u201d. W 1983 roku zosta\u0142 dyrektorem kopalni \u201eD\u0119bie\u0144sko\u201d \u2013 funkcj\u0119 t\u0119 obj\u0105\u0142 po udanej, intuicyjnej akcji po\u017carowej, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 mimo pr\u00f3b odsuni\u0119cia go przez prze\u0142o\u017conych. W kolejnych latach pi\u0105\u0142 si\u0119 wy\u017cej, osi\u0105gaj\u0105c stanowiska Naczelnego Dyrektora Gwarectwa W\u0119glowego i pracuj\u0105c na szczeblu ministerialnym. Z g\u00f3rnictwa odszed\u0142 na w\u0142asne \u017cyczenie w wieku 50 lat, nie godz\u0105c si\u0119 na polityczne realia restrukturyzacji lat 90-tych.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142owiek renesansu i poszukiwacz tajemnic<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emerytura sta\u0142a si\u0119 dla kolegi Kap\u0142anka pocz\u0105tkiem nowego \u017cycia. Jako przedsi\u0119biorca wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 sie\u0107 market\u00f3w (mi\u0119dzy innymi rybnicki Domus), jednak to pasje podr\u00f3\u017cnicze i literackie wype\u0142ni\u0142y jego czas. \u017beglowa\u0142 po oceanach i w\u0119drowa\u0142 po najdalszych zak\u0105tkach \u015bwiata, a ka\u017cda wyprawa stawa\u0142a si\u0119 inspiracj\u0105 do pisania. Szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142 sobie \u201eAmazoni\u0119\u201d, gdzie podr\u00f3\u017cowa\u0142 i napisa\u0142 z tych wyjazd\u00f3w kilka publikacji ksi\u0105\u017ckowych. Jego dorobek literacki jest niezwykle szeroki \u2013 od literatury faktu, przez biografie, a\u017c po tomiki wierszy. Kap\u0142anek nie ba\u0142 si\u0119 kontrowersji; w swoich ksi\u0105\u017ckach kwestionowa\u0142 mi\u0119dzy innymi oficjaln\u0105 histori\u0119 piramid w Gizie, podpieraj\u0105c si\u0119 in\u017cyniersk\u0105 pragmatyk\u0105, co przysporzy\u0142o mu zar\u00f3wno zwolennik\u00f3w, jak i wrog\u00f3w w\u015br\u00f3d ortodoksyjnych naukowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u201e\u015al\u0105skie mecyje\u201d \u2013 literacki testament<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci najwa\u017cniejszym dzie\u0142em Kap\u0142anka pozostan\u0105 \u201e\u015al\u0105skie mecyje\u201d. Ta sentymentalna, 500-stronicowa opowie\u015b\u0107 jest pr\u00f3b\u0105 ocalenia dawnego \u015al\u0105ska \u2013 z jego tradycjami, specyficznym humorem (ulubione przez\u00a0autora wyra\u017cenie \u201ete \u0142one\u201d) i\u00a0etosem pracy. W\u00a0ksi\u0105\u017cce tej autor zawar\u0142 wiele w\u0142asnych, traumatycznych wspomnie\u0144, jak cho\u0107by obraz zawa\u0142u pod ziemi\u0105 czy l\u0119k towarzysz\u0105cy g\u00f3rniczym rodzinom.<\/p>\n\n\n\n

Kolega Andrzej by\u0142 czynnym cz\u0142onkiem Ko\u0142a \u201eCzeczott\u201d w Tychach, wchodz\u0105cego w sk\u0142ad Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w AGH w Krakowie. Na spotkaniach i zebraniach ko\u0142a prezentowa\u0142 swoje wra\u017cenia z licznych podr\u00f3\u017cy do wielu kraj\u00f3w \u015bwiata, a szczeg\u00f3lnie Ameryki Po\u0142udniowej
i basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. W wielu wydanych ksi\u0105\u017ckach (oko\u0142o 25) przedstawia\u0142 tematyk\u0119 podr\u00f3\u017cnicz\u0105, ale tak\u017ce z \u017cycia swojego rodzinnego \u015al\u0105ska.<\/p>\n\n\n\n

Andrzej Kap\u0142anek do ko\u0144ca pozosta\u0142 wierny swojej dewizie, by nie by\u0107 \u201eniewolnikiem kanapy i\u00a0pilota\u201d. Zach\u0119ca\u0142 innych do aktywno\u015bci i piel\u0119gnowania marze\u0144, kt\u00f3re \u2013 jak wspomina\u0142 jego ojciec, wi\u0119zie\u0144 O\u015bwi\u0119cimia \u2013 pozwalaj\u0105 zachowa\u0107 wolno\u015b\u0107 umys\u0142u w najtrudniejszych chwilach.<\/p>\n\n\n\n

Pogrzeb \u015bp. Andrzeja Kap\u0142anka odby\u0142 si\u0119 16 stycznia 2026 roku w ko\u015bciele p.w. MB Cz\u0119stochowskiej w\u00a0Rybniku-Ochojcu.<\/p>\n\n\n\n

\u017begnamy Ci\u0119 Andrzeju
Zarz\u0105d Ko\u0142a \u201eCzeczott\u201d \u2013 SW AGH w Krakowie<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Na zdj\u0119ciu od lewej: pan Kazimierz Trzaska i pan Andrzej Kap\u0142anek podczas rocznicowego spotkania
po 65 latach od rozpocz\u0119cia studi\u00f3w 11 maja 2023 roku w Klubie Profesora (fot. Z. Sulima)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

12 stycznia 2026 roku, w\u00a0wieku 85 lat, odszed\u0142 Andrzej Kap\u0142anek \u2013 posta\u0107 niezwyk\u0142a, \u0142\u0105cz\u0105ca w\u00a0sobie pragmatyzm in\u017cyniera z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 literata i ciekawo\u015bci\u0105 podr\u00f3\u017cnika. Cho\u0107 zawodowo przeszed\u0142 niemal wszystkie szczeble g\u00f3rniczej hierarchii, zapami\u0119tany zostanie jako \u201esamozwa\u0144czy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7893,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7892"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7897,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7892\/revisions\/7897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}