{"id":8088,"date":"2026-06-01T16:48:03","date_gmt":"2026-06-01T14:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/?p=8088"},"modified":"2026-06-02T12:47:41","modified_gmt":"2026-06-02T10:47:41","slug":"fascynujace-spotkanie-z-kultura-i-historia-maroka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/?p=8088","title":{"rendered":"Fascynuj\u0105ce spotkanie z kultur\u0105 i histori\u0105 Maroka"},"content":{"rendered":"\n

Majowa wyprawa Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w AGH
\u201eMAROKO \u2013 2026\u201d<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Po Egipcie (2024), Turcji (2025) w 2026 roku wychowankowie AGH i sympatycy wyruszyli z biurem turystycznym Rainbow na p\u00f3\u0142nocno-zachodnie wybrze\u017ce Afryki do malowniczego Maroka. W 30 osobowej grupie podr\u00f3\u017cnik\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy innymi trzech absolwent\u00f3w krakowskiego Technikum G\u00f3rnictwa Odkrywkowego: prof. Wies\u0142aw Kozio\u0142, mgr in\u017c. Janusz Misiewicz (jego kolega z klasy) oraz pisz\u0105cy t\u0119 relacj\u0119 prof. Piotr Czaja, a pisz\u0119 o tym dlatego, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tym technikum przed 60 laty nasz, nauczyciel rysunku odr\u0119cznego. artysta malarz \u2013profesor Antoni Bartkowski, opowiada\u0142 nam o swojej podr\u00f3\u017cy do Casablanki wzbudzaj\u0105c w naszych m\u0142odych umys\u0142ach podziw i marzenia. Min\u0119\u0142o ponad p\u00f3\u0142 wieku i moje ch\u0142opi\u0119ce marzenia si\u0119 spe\u0142niaj\u0105. W t\u0119 pi\u0119kn\u0105 podr\u00f3\u017c wyruszyli\u015bmy jako ludzie dojrzali i spe\u0142nieni zawodowo, wystarczaj\u0105co zasobni ekonomicznie, w wi\u0119kszo\u015bci przebywaj\u0105cy ju\u017c na emeryturach i ci\u0105gle ciekawi \u015bwiata oraz spe\u0142nienia kolejnych, a g\u0142\u00f3wnie tamtych m\u0142odzie\u0144czych marze\u0144. Czy mo\u017ce by\u0107 co\u015b pi\u0119kniejszego jak opu\u015bci\u0107 zdaj\u0105ce z u\u015bmiechem matur\u0119 wnucz\u0119ta, noc\u0105 przemie\u015bci\u0107 si\u0119 na lotnisko i po 4 godzinach wyl\u0105dowa\u0107 na afryka\u0144skim \u2013 spalonym od s\u0142o\u0144ca \u2013 l\u0105dzie. Gdy pisz\u0119 te s\u0142owa jeste\u015bmy na wysoko\u015bci 11 km nad ziemi\u0105 i w\u0142a\u015bnie przekraczamy lini\u0119 brzegow\u0105 Morza \u015ar\u00f3dziemnego i Maroka. W oddali po prawej stronie samolotu pi\u0119kny widok na cie\u015bnin\u0119 Gibraltaru, a za nim ju\u017c afryka\u0144ski l\u0105d.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Wlatujemy nad maroka\u0144ski l\u0105d (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nasz\u0105 podr\u00f3\u017c zatytu\u0142owan\u0105 \u201eMaroko \u2013 b\u0142\u0119kitna p\u00f3\u0142noc\u201d, przedstawia schematycznie poni\u017csza mapka.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
\u201eMaroko B\u0142\u0119kitna p\u00f3\u0142noc\u201d \u2013 plan podr\u00f3\u017cy<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po 4 godz. 15 min lotu l\u0105dujemy w Agadirze \u2013 mie\u015bcie po\u0142o\u017conym niemal na po\u0142udniowych rubie\u017cach Maroka, jak si\u0119 okazuje miasta zbudowanego od podstaw w ci\u0105gu ostatnich 66 lat. W dramatycznym trz\u0119sieniu ziemi w 1960 roku miasto to zosta\u0142o zr\u00f3wnane z ziemi\u0105. Odbudowano je jako miasto nowoczesne, dobrze zorganizowane. Z hotelu kr\u00f3tkim zej\u015bciem mo\u017cna by\u0142o dotrze\u0107 nad ocean Atlantycki, na kt\u00f3rego brzegu rozci\u0105ga si\u0119 na 15 km d\u0142uga i pi\u0119kna pla\u017ca z szerok\u0105 promenad\u0105 spacerow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Atlantycka pla\u017ca w Agadirze (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze wra\u017cenia z pla\u017cy \u2013 to huraganowy wiatr, kt\u00f3ry nie zach\u0119ca\u0142 do spaceru ani pla\u017cowania. Miasto jest kompletnie nowobudowane, wi\u0119c nie by\u0142o tu czego zwiedza\u0107. Po pierwszym noclegu udali\u015bmy si\u0119 do legendarnego Marrakeszu, drugiego co do wielko\u015bci miasta Maroka le\u017c\u0105cego u podn\u00f3\u017ca Atlasu Wysokiego \u2013 g\u0142\u00f3wnego pasma g\u00f3rskiego tego kraju z najwy\u017cszym szczytem D\u017cabal Tubkal<\/a> (4167 m n.p.m.). Milionowe miasto zwane \u201emiastem czerwonym\u201d. Istotnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 budynk\u00f3w ma elewacje koloru ceglastego lub odcieniu czerwieni.<\/p>\n\n\n\n

Punktem centralnym Marrakeszu jest gigantyczny plac D\u017cami al-Fana<\/a> przed meczetem Koutoubia, gdzie koncentruje si\u0119 g\u0142ownie ruch turystyczny i codzienne \u017cycie miejscowych sprzedawc\u00f3w. Z placu pe\u0142nego stragan\u00f3w ze \u015bwie\u017cymi owocami, zaklinaczy w\u0119\u017cy, pokaz\u00f3w akrobatycznych i g\u0142o\u015bnej muzyki orientalnej, wychodz\u0105 w wielu kierunkach w\u0105skie uliczki marakeskiej mediny wype\u0142nione sklepikami i magazynami z milionami pami\u0105tek, odzie\u017cy i wszystkiego czym kusi si\u0119 turyst\u00f3w do zakup\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po kilkunastu minutach w\u0119dr\u00f3wki po tym skomplikowanym labiryncie wyl\u0105dowali\u015bmy w uroczym ogrodzie botanicznym Le Jardin Secret \u2013 najstarszym zachowanym ogrodzie miasta. Powsta\u0142 ju\u017c w XVI wieku i pocz\u0105tkowo by\u0142 typowym ogrodem islamskim: to znaczy, \u017ce znajdowa\u0142 si\u0119 na dziedzi\u0144cu (prywatnej przestrzeni). Takie ogrody by\u0142y cz\u0119sto podzielone na cztery cz\u0119\u015bci i mia\u0142y odzwierciedla\u0107 symbolicznie raj, gdzie cztery rzeki wyp\u0142ywaj\u0105 ze \u017ar\u00f3d\u0142a i p\u0142yn\u0105 w cztery strony \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W ogrodzie botanicznym Le Jardin Secret (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

I pokonuj\u0105c kolejne w\u0105skie uliczki trafiamy do pere\u0142ki kulturowej Marrakeszu czyli najwi\u0119kszej koranicznej szko\u0142y, to jest do Medresy Ben Youssef\u2019a, dzia\u0142aj\u0105cej jako jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w edukacyjny Muzu\u0142man\u00f3w w okresie od XIV wieku do 1960 roku. Po jej zamkni\u0119ciu jako o\u015brodka edukacyjnego, od 1982 roku zosta\u0142a udost\u0119pniona spo\u0142ecze\u0144stwu jako zabytek do zwiedzania i jak pisz\u0105 wszystkie przewodniki codziennie odwiedza j\u0105 \u201edziki t\u0142um turyst\u00f3w\u201d, do kt\u00f3rego i my do\u0142\u0105czyli\u015bmy. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce ju\u017c sam dziedziniec medresy, artystyczne dzie\u0142o sztuki, wprawia w zachwyt. W tym uroczym obiekcie mo\u017cna zwiedzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119 edukacyjn\u0105 i socjaln\u0105 plac\u00f3wki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Marrakesz \u2013 Medresa Ben Youssefa \u2013 architektoniczne i kulturowe cudo Maroka (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a>
\u201eKapelusze z AGH\u201d w medresie Ben Youssef w Marrakeszu (fot. P. My\u015blik)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po tej fascynuj\u0105cej wizycie czas na odpoczynek. Biuro Rainbow wizyty turystyczne w poszczeg\u00f3lnych krajach zawsze \u0142\u0105czy z prezentacjami niekt\u00f3rych ciekawych zawod\u00f3w. Maroko znane jest z obfito\u015bci przypraw i produkt\u00f3w zielarskich. Zatem w tym przypadku grupa odwiedzi\u0142a zielarni\u0119 berberyjsk\u0105. Uczestnik\u00f3w posadzono na wygodnych \u0142aweczkach, a miejscowy specjalista od zi\u00f3\u0142, przypraw i kosmetyk\u00f3w, \u0142aman\u0105 polszczyzn\u0105 przez godzin\u0119 zachwala\u0142 cudowne w\u0142a\u015bciwo\u015bci wybranych produkt\u00f3w. Przez kolejn\u0105 godzin\u0119 dokonuj\u0105c \u2013 w moim odczuciu niemal zbiorowej hipnozy \u2013 uczestnikom grupy wrzuca\u0142 do koszyk\u00f3w najr\u00f3\u017cniejsze produkty, oczywi\u015bcie oferuj\u0105c kolosalne upusty. Kupisz dwa \u2013 trzeci za darmo! Osobi\u015bcie nie jestem do tego przekonany, bo przewa\u017cnie nie znam wszystkich cen w normalnej ofercie sklepowej. Wiem tylko, \u017ce przy innej tego typu wizycie, po zastosowaniu przez w\u0142a\u015bciciela kolosalnych i specjalnych dla nas upust\u00f3w oraz zni\u017cek, zakupione w euforii dobra by\u0142y ci\u0105gle dro\u017csze od tych, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 w ulicznych sklepikach.<\/p>\n\n\n\n

Po wizycie w zielarni \u2013 jeszcze kr\u00f3tki pobyt na placu D\u017cami al-Fana<\/a> i wyjazd od innego fantastycznego miasta Maroka \u2013 wspomnianej ju\u017c na wst\u0119pie \u2013 ponad trzy milionowej Casablanki. Do Marrakeszu jeszcze wr\u00f3cimy w powrotnej drodze z p\u00f3\u0142nocy do Agadiru.<\/p>\n\n\n\n

Mimo, \u017ce Casablanka jest najwi\u0119kszym miastem Maroka \u2013 nigdy nie by\u0142a i nie jest jego stolic\u0105. W historii tego kraju cztery tak zwane miasta cesarskie pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 stolicy (Fez, Marrakesz, Meknes oraz Rabat).<\/strong> Casablanka jest g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem przemys\u0142owym i kulturowym oraz najwi\u0119kszym portem morskim Maroka. W naszym programie po\u015bwiecono temu miastu niewiele uwagi, cho\u0107 uczestnicy byli dobrze zorientowani w niekt\u00f3rych epizodach zwi\u0105zanych z miastem zw\u0142aszcza za spraw\u0105 g\u0142o\u015bnego filmu \u201eCasablanca\u201d. Naturalnym wi\u0119c by\u0142o pytanie o s\u0142ynn\u0105 kawiarni\u0119 \u201eRick Blaine\u201d. Chocia\u017c filmu nie kr\u0119cono w Casablance, to lokal tego klubu funkcjonuje do dzisiaj jako kawiarnia \u201eRick Cafe\u201d z t\u0105 filmow\u0105 scenografi\u0105 i jest mocno oblegany, g\u0142\u00f3wnie przez turyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Rick Cafe w Casablance \u2013 miejsce akcji filmu \u201eCasablanca\u201d (stan dzisiejszy) (fot. Internet \u2013 1).<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nasza pani Katarzyna \u2013 pilot Biura Rainbow \u2013 skutecznie nas wystraszy\u0142a stopniem przest\u0119pczo\u015bci w tym mie\u015bcie, tak \u017ce nikt z obecnych nie pokusi\u0142 si\u0119 o nocny spacer po mie\u015bcie cho\u0107by w okolicach hotelu.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny dzie\u0144 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od zwiedzenia \u2013 jak zapowiedziano \u2013 jednego z najwi\u0119kszych meczet\u00f3w na \u015bwiecie wybudowanego na \u017cyczenie Kr\u00f3la Hassana II w latach 1986\u20131993. Istotnie ju\u017c sam plac przed meczetem robi wra\u017cenie. Jego wielko\u015b\u0107 jest podyktowana potrzeb\u0105 zgromadzenia na pi\u0105tkowej g\u0142\u00f3wnej modlitwie oko\u0142o 100 tysi\u0119cy wyznawc\u00f3w islamu, kt\u00f3rzy nie pomieszcz\u0105 si\u0119 \u017cadn\u0105 miar\u0105 w \u015brodku obiektu. Do \u015bwi\u0105tyni przylega minaret<\/a> o wysoko\u015bci 210 metr\u00f3w, co czyni go drugim<\/a><\/sup> pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci minaretem na \u015bwiecie i najwy\u017csz\u0105 budowl\u0105 w Maroku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Przed meczetem Hassana II (fot. P. My\u015blic)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Meczet Hassana II, to arcydzie\u0142o architektury arabsko-muzu\u0142ma\u0144skiej. Jest jednym z najpi\u0119kniejszych budynk\u00f3w sakralnych na \u015bwiecie. <\/strong>Meczet mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 25 tysi\u0119cy uczestnik\u00f3w modlitwy rozmieszczonych w \u015bwi\u0105tyni wed\u0142ug precyzyjnego schematu. Sal\u0119 modlitewn\u0105 charakteryzuje prostok\u0105tny kszta\u0142t i wielko\u015b\u0107 w proporcjach: 200 m d\u0142ugo\u015bci, 100 m szeroko\u015bci i 60 m wysoko\u015bci. Powierzchnia zabudowana si\u0119ga 20 000 m2<\/sup>. Ca\u0142a posadzka wy\u0142o\u017cona jest dywanami o \u0142\u0105cznej powierzchni 22 400 m2<\/sup>. Na czas zwiedzania przez turyst\u00f3w, dywany s\u0105 zwijane odkrywaj\u0105c tym samym mistern\u0105 i pi\u0119kn\u0105 mozaik\u0119 kamiennej posadzki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Kamienna posadzka meczetu. (fot. Internet \u2013 2)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podobnie imponuj\u0105c\u0105 form\u0119 i wykonanie reprezentuje dach i sufity meczetu. Naw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 zakrywa konstrukcja pozwalaj\u0105ca na otwarcie dachu tak, \u017ce obecni w meczecie zobacz\u0105 b\u0142\u0119kit nieba. Nawy boczne sklepiaj\u0105 kasetony, ka\u017cdy w wykonaniu innego mistrza i ka\u017cdy innej misternej konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Wystr\u00f3j sufit\u00f3w meczetu. Z lewej \u2013 nawa g\u0142\u00f3wna, z prawej \u2013 kasetony nad nawami bocznymi (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

To ju\u017c wiemy z wcze\u015bniejszych wizyt, \u017ce do meczetu mo\u017cna wej\u015b\u0107 tylko w odpowiednim stroju. Panie winny mie\u0107 zakryte g\u0142owy chustami, zakryte ramiona i kolana. Panowie spodnie przykrywaj\u0105ce kolana i oczywi\u015bcie wszyscy wchodz\u0105 bez obuwia. W tym meczecie nie by\u0142o p\u00f3\u0142ek na buty \u2013 jak jest w wi\u0119kszo\u015bci innych \u2013 ale wszyscy otrzymali specjalne woreczki, do kt\u00f3rych zabiera si\u0119 buty i nosi w czasie ca\u0142ej wizyty.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Fragment architektury wn\u0119trza meczetu Hassana II (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a>
Zwiedzaj\u0105cy Meczet Hassana II (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pod \u015bwi\u0105tyni\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 znajduje si\u0119 imponuj\u0105ca infrastruktura. Meczet ma dwie piwnice, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a przygotowana jako sale ablucji (jedna dla m\u0119\u017cczyzn, druga dla kobiet). W sali ablucji znajduje si\u0119 45 marmurowych fontann przedstawiaj\u0105cych kwiaty lotosu i \u0142\u0105cznie 600 kran\u00f3w dooko\u0142a. Uk\u0142ad tych pomieszcze\u0144 pozwala wielu wiernym na odprawienie rytua\u0142u ablucji w lepszych warunkach i swobodne przemieszczanie si\u0119 pomi\u0119dzy sal\u0105 ablucji a sal\u0105 modlitw.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Sale ablucji pod meczetem (fot. Internet \u2013 2)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W sk\u0142ad infrastruktury wchodz\u0105 tak\u017ce hammamy (\u0142a\u017anie), toalety, \u0142a\u017anie tureckie i wszystko co muzu\u0142manom jest potrzebne do uroczystego i godnego \u015bwi\u0119towania.<\/p>\n\n\n\n

Opuszczaj\u0105c to miejsce odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce podobnie jak w chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3re posiada tysi\u0105ce wspania\u0142ych \u015bwi\u0105ty\u0144, tak\u017ce wyznawcy islamu poprzez wielko\u015b\u0107 oraz przepych wybranych meczet\u00f3w prezentuj\u0105 wielki szacunek dla swojego Proroka i g\u0142\u0119bok\u0105 wiar\u0119 w swego jedynego Boga Allacha. Krajobraz Maroka jako kraju w 99 proc. muzu\u0142ma\u0144skiego jest podobny do polskiego z tym, \u017ce nad ka\u017cd\u0105 miejscowo\u015bci\u0105, nawet najmniejsz\u0105, g\u00f3ruje charakterystyczna czworoboczna wie\u017ca meczetowego minaretu, tak samo jak nad ka\u017cdym polskim miastem i wsi\u0105 g\u00f3ruj\u0105 strzeliste wie\u017ce katolickich ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po zwiedzeniu meczetu kr\u00f3tka wizyta na placu Mohameda V, kt\u00f3ry jest sercem administracyjnym i historycznym Casablanki (Maroko). Plac powsta\u0142 w 1916 roku podczas francuskiego protektoratu i \u0142\u0105czy tradycyjn\u0105 maureta\u0144sk\u0105 architektur\u0119 z francuskim stylem Art Deco. Znajduj\u0105 si\u0119 tu mi\u0119dzy innymi du\u017ca, wielopoziomowa fontanna muzyczna. Ze wzgl\u0119du na ogromne stada go\u0142\u0119bi w pe\u0142ni oswojonych i zaprzyja\u017anionych z lud\u017ami, miejsce to jest nazywane przez lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w \u201ePlacem Go\u0142\u0119bi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Plac otaczaj\u0105 majestatyczne gmachy, mi\u0119dzy innymi budynek Prefektury (Wilaya) z 50-metrow\u0105 wie\u017c\u0105 zegarow\u0105, Pa\u0142ac Sprawiedliwo\u015bci (Palais de Justice) oraz Bank Al-Maghrib.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Casablanca \u2013 Plac Mohameda V. zwany te\u017c \u201ePlacem Go\u0142\u0119bi\u201d (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Po tej kr\u00f3tkiej, ale emocjonuj\u0105cej wizycie ruszyli\u015bmy na p\u00f3\u0142noc poznawa\u0107 kulturow\u0105 mozaik\u0119 Maroka: od Casablanki do Asillah. Mkn\u0105c dobrej klasy autostrad\u0105 (cho\u0107 bez pasa awaryjnego) omin\u0119li\u015bmy stolic\u0119 Maroka miasto Riad i ju\u017c wczesnym popo\u0142udniem zwiedzili\u015bmy urocze miasteczko Al. Araisz (Larache), a w nim pi\u0119knie po\u0142o\u017con\u0105 medin\u0119 z widokiem na port. Spacer przy Forcie Al Kabibat, wizyta w hiszpa\u0144skiej cz\u0119\u015bci miasta ze wspania\u0142\u0105 architektur\u0105 kolonialn\u0105 \u2013 w tym nieliczne \u015blady chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 Nuestra Signora del Pilar (nawi\u0105zuj\u0105cy do hiszpa\u0144skiej Saragossy gdzie znajduje si\u0119 s\u0142ynna statua Matki Bo\u017cej na S\u0142upie).<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Miasteczko Al Araisz (Larache) z ko\u015bcio\u0142em i centrum hiszpa\u0144skim (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Po wyczerpuj\u0105cym spacerze w uroczej medinie by\u0142a chwila odpoczynku nad brzegiem oceanu w otoczeniu \u015bnie\u017cnej bieli kolumn i b\u0142\u0119kitu kamiennej \u0142aweczki.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Al. Araisz \u2013 odpoczynek na promenadzie nad oceanem (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Ostatni etap to dzie\u0144 17 maja 2026 roku i miasteczko Asillach, kt\u00f3re co roku zmienia sw\u00f3j wygl\u0105d. Za spraw\u0105 Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Kultury. Ka\u017cdego roku zje\u017cd\u017ca si\u0119 tu liczne grono artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy \u2013 przemalowuj\u0105c ca\u0142e miasto \u2013 zmieniaj\u0105 je licznymi muralami nie do poznania. Zachwycaj\u0105 tak\u017ce: Brama Al Kasbah, masywne mury obronne wraz z wie\u017c\u0105 obronn\u0105 EL Kamra \u2013 wzniesione przez Portugalczyk\u00f3w w XV wieku.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Assilach \u2013 urocza medina i mury obronne miasta (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Assilach \u2013 miasto barwnych murali. (Fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Kolejny dzie\u0144 to dalsza podr\u00f3\u017c na p\u00f3\u0142noc, a\u017c do Cap Spartel \u2013 miejsca gdzie Atlantyk \u0142\u0105czy si\u0119 z Morzem \u015ar\u00f3dziemnym. Tam z wie\u017cy widokowej mo\u017cna zobaczy\u0107 w\u0142a\u015bnie miejsce po\u0142\u0105czenia Oceanu Atlantyckiego z Morzem \u015ar\u00f3dziemnym, a przy sprzyjaj\u0105cej pogodzie i widoczno\u015bci \u2013 r\u00f3wnie\u017c kontynent europejski czyli Gibraltar.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Widoki z wie\u017cy na przyl\u0105dku \u201eCap Spartel\u201d (fot. P. Czaja i Z. Rzemi\u0144ski)<\/p>\n\n\n\n

To pi\u0119kny i dobrze zadbany zak\u0105tek Maroka. Kolejnym etapem by\u0142a wizyta w mie\u015bcie Tanger. W\u0119dr\u00f3wka po medinie przez jej g\u0142\u00f3wny plac \u2013 Grand Socco, przy kt\u00f3rym usytuowany jest meczet i ko\u015bci\u00f3\u0142 anglika\u0144ski \u015bw. Andrzeja. Zwiedzanie muzeum Kasby \u2013 dawnego pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego, pe\u0142ni\u0105cego obecnie funkcj\u0119 muzeum archeologicznego oraz muzeum maroka\u0144skiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Kr\u00f3tki spacer w\u0105skimi uliczkami mediny, pobyt na punkcie widokowym oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakosztowania miejscowych potraw w licznych kafejkach i restauracjach.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Spacer po w\u0105skich uliczkach Tangeru (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Ruszyli\u015bmy dalej. Na kursie by\u0142o miasteczko Tetuan, dawna stolica protektoratu hiszpa\u0144skiego w Afryce. Zwiedzanie miasta, a w nim g\u0142\u00f3wny plac z Konsulatem hiszpa\u0144skim i ko\u015bcio\u0142em, spacer pod pa\u0142ac kr\u00f3lewski oraz przej\u015bcie przez star\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Tetuam \u2013 na placu Hassana II z widokiem na wej\u015bcie do pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego (z prawej) (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Po noclegu wyruszyli\u015bmy w kierunku miasta Fez, ale po drodze zatrzymali\u015bmy si\u0119 w b\u0142\u0119kitnym miasteczku o nazwie Chefchauan \u2013 tytu\u0142owym kolorze naszej wyprawy. Istotnie w starej cz\u0119\u015bci miasta wszystkie obiekty malowane s\u0105 na niebiesko.<\/p>\n\n\n\n

Zwiedzaj\u0105c w\u0105skie uliczki \u2013 pe\u0142ne jak wsz\u0119dzie \u2013 pami\u0105tek w kolorze b\u0142\u0119kitnym, przypraw i charakterystycznej odzie\u017cy, na g\u0142\u00f3wnym placu spotkali\u015bmy mi\u0119dzy innymi historycznego sprzedawc\u0119 wody. W przesz\u0142o\u015bci \u2013 jeszcze wcze\u015bniej przed naszymi ulicznymi saturatorami z wod\u0105 sodow\u0105 w Maroku o\u017cywczy \u0142yk wody mo\u017cna by\u0142o naby\u0107 od takiego sprzedawcy, kt\u00f3ry nosi\u0142 j\u0105 w sk\u00f3rzanej torbie, a swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 sygnalizowa\u0142 g\u0142o\u015bnymi dzwonkami i osobliwym ubiorem.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

B\u0142\u0119kitne uliczki Chefchauan (z lewej) i legendarny sprzedawca wody z dzwoneczkami z prawej (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Po zwiedzeniu miasta wypiciu kawy ruszyli\u015bmy do s\u0142ynnego miasta Fez \u2013 pierwszej stolicy Maroka i miasta uwa\u017canego za najlepiej zachowane \u015bredniowieczne miasto w krajach muzu\u0142ma\u0144skich. Osobliwo\u015bci\u0105 tego miasta jest Medina z oko\u0142o dziewi\u0119cioma tysi\u0105cami kr\u0119tych i bardzo w\u0105skich uliczek, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych zagnie\u017cd\u017cone s\u0105 najwspanialsze obiekty tego miasta, a wed\u0142ug niekt\u00f3rych najpi\u0119kniejsze w ca\u0142ym \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim. W naszym programie znalaz\u0142y si\u0119 trzy elementy: Spacer po uliczkach mediny, wizyta w oryginalnej garbarni sk\u00f3r, oraz wst\u0119p do sali restauracyjnej ulokowanej w historycznym obiekcie.<\/p>\n\n\n\n

Wchodz\u0105c do garbarni, ulokowanej w centrum mediny, ka\u017cdemu wr\u0119czano li\u015b\u0107 mi\u0119ty, aby nim \u0142agodzi\u0107 bardzo niemi\u0142y zapach w ca\u0142ym obiekcie. Celem wizyty by\u0142a oczywi\u015bcie promocyjna sprzeda\u017c pi\u0119knych wyrob\u00f3w ze sk\u00f3ry. Z balkonu mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 w dole kadzie z roztworami garbuj\u0105co barwi\u0105cymi sk\u00f3ry. Tu powtarzam co ju\u017c napisa\u0142em wcze\u015bniej, \u017ce oferowane produkty w tak zwane \u201egood price\u201d \u2013 czyli wielkie upusty i promocje na sprzedawane tu wyroby s\u0105 u\u0142ud\u0105. Przyk\u0142adowo \u2013 zaoferowany mi pasek sk\u00f3rzany do spodni mia\u0142 by\u0107 tylko za 30 Euro. Identyczny naby\u0142em w handlu ulicznym za 10 dolar\u00f3w (10 USD).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Nie\u0142adnie pachn\u0105ca garbarnia sk\u00f3r w centrum mediny Fezu (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Cho\u0107 ju\u017c wyra\u017ca\u0142em ju\u017c sw\u00f3j zachwyt nad urokiem medresy Ben Youssef\u2019a w Marrakeszu to tu nale\u017cy skorygowa\u0107 to stwierdzenie. Za najpi\u0119kniejsz\u0105 Medres\u0119 w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim uwa\u017cana jest Medresa Al Attarine w Fezie. Swoj\u0105 nazw\u0119 wzi\u0119\u0142a od pobliskiego souqu, na kt\u00f3rym sprzedawano zio\u0142a i perfumy. Ta szko\u0142a koraniczna, w kt\u00f3rej studenci studiowali Koran i prawo islamskie za\u0142o\u017cona zosta\u0142a w XIV wieku przez su\u0142tana z dynastii Marynid\u00f3w. To jeden z najpi\u0119kniejszych przyk\u0142ad\u00f3w architektury marynidzkiej<\/strong> w ca\u0142ym Maroku i miejsce, do kt\u00f3rego mog\u0105 wchodzi\u0107 tury\u015bci. Dzisiaj bowiem s\u0142u\u017cy jako zabytek i atrakcja turystyczna. Ozdobiona jest przepi\u0119knymi, kolorowymi mozaikami zellige, misternie rze\u017abionymi stiukami oraz akcentami z drewna cedrowego. Po przekroczeniu wej\u015bcia do medresy wejdziesz na wspania\u0142y dziedziniec z fontann\u0105 w jego centralnej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a jako miejsce rytualnych obmy\u0107. Nad sal\u0105 modlitewn\u0105, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 po przeciwnej stronie od wej\u015bcia warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wspania\u0142e sklepienie pe\u0142ne zdobie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Tu musz\u0119 si\u0119 przyzna\u0107 do mojej du\u017cej wpadki, \u017ce nie wymog\u0142em na organizatorze wycieczki zwiedzania w\u0142a\u015bnie tej medresy. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy grup\u0105 wychowank\u00f3w AGH i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w naszym gronie by\u0142a pani Natalia Pielok-Rudzka, kt\u00f3ra tam na miejscu poprosi\u0142a o mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwiedzenia tej medresy, gdy\u017c jej ojciec prof. Jan Pielok w 1974 roku (wtedy dr in\u017c.) kierowa\u0142 wypraw\u0105 naukow\u0105 pod kryptonimem \u201eBari 74\u201d, podczas kt\u00f3rej grupa student\u00f3w z Wydzia\u0142u Geodezji G\u00f3rniczej AGH \u2013 z ko\u0142a Naukowego Geodet\u00f3w \u2013 wykona\u0142a fotogrametryczn\u0105 inwentaryzacj\u0119 tego obiektu. Wyprawa \u201eBari ’74\u201d<\/strong> to legendarny pocz\u0105tek zagranicznych oboz\u00f3w naukowych Ko\u0142a Naukowego Geodet\u00f3w AGH rozwijanych w latach siedemdziesi\u0105tych XX wieku przez Zrzeszenie Student\u00f3w Polskich. Nazwa wyprawy pochodzi od pierwotnego celu podr\u00f3\u017cy (w\u0142oskiego miasta Bari), kt\u00f3ry ostatecznie zmieniono. Inicjatywa da\u0142a pocz\u0105tek wieloletniej tradycji inwentaryzacji zabytk\u00f3w mi\u0119dzy innymi w Afryce i na Bliskim Wschodzie przy znacznym udziale Komitetu UNESCO i jego skromnym wsparciu dewizowym. Studenci sami ze swojego kieszonkowego wynosz\u0105cego 130 USD wykupionego na podstawie tak zwanej promesy wp\u0142acili po 80 USD na cele wsp\u00f3lne jak paliwo, bilety na prom autostrady itp. Na swoje wydatki zostawili sobie po 50 USD. Wyprawa samochodem Star A29 z Krakowa do Fezu przez ca\u0142\u0105 Europ\u0119 Zachodni\u0105 na trasie: NRD, RFN, Szwajcaria, Francja, Hiszpania, Maroko i powr\u00f3t: Algieria, Tunezja, W\u0142ochy, Jugos\u0142awia, Austria, Czechos\u0142owacja trwa\u0142a od 11 sierpnia 1974 roku do 3 listopada 1974 roku. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 uroczy\u015bcie na Rynku Krakowskim i tam te\u017c si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie zako\u0144czy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Po sygnale pani Natalii tam na miejscu \u2013 uzmys\u0142owi\u0142em sobie przecie\u017c, \u017ce jako przewodnicz\u0105cy Komisji Nauki w Radzie Uczelnianej ZSP by\u0142em po\u015brednio w\u0142\u0105czony w przygotowania do tej wyprawy zainicjowanej w pa\u017adzierniku 1973 roku. Zna\u0142em wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej uczestnik\u00f3w, a z niekt\u00f3rymi jak: Antoni My\u0142ka, Pawe\u0142 Madejski, Adam Boro\u0144, czy Krystian Wachowski \u2013 kierownik wyprawy \u2013 mam ci\u0105gle kontakt. Profesor Jan Pielok \u2013 niestety po\u017cegna\u0142 nas cztery lata temu, ale Stowarzyszenie Wychowank\u00f3w pod moim kierownictwem wspiera\u0142o Go w trudnych chwilach zwi\u0105zanych z k\u0142opotami zdrowotnymi.<\/p>\n\n\n\n

Pani Natalia oddali\u0142a si\u0119 od grupy z miejscowym przewodnikiem i wykona\u0142a kilka zdj\u0119\u0107 medresy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Medresa Al Attarine \u2013 obiekt dokumentowany przez prof. Jana Pieloka i student\u00f3w z Ko\u0142a Naukowego Geodet\u00f3w AGH w 1974 roku podczas wyprawy \u201eBari 74\u201d (fot. N. Pielok-Rudzka)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Poni\u017cej oryginalne zdj\u0119cie z prac ekipy studenckiej przy pomiarach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Studenci z Ko\u0142a Naukowego Geodet\u00f3w AGH w trakcie pomiar\u00f3w w Medresie Al. Attarine w Fezie
\u2013 w 1974 roku (fot. Internet \u2013 5]<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

To wspania\u0142a historia, kt\u00f3ra mog\u0142a sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym elementem naszej wyprawy. Niestety moja pami\u0119\u0107 po 60 latach lekko zawiod\u0142a, dlatego zainteresowanych odsy\u0142am do opracowania o tej wyprawie wykonanego przez pana Jerzego Przywar\u0119 w 2011 roku i dost\u0119pnego na stronie internetowej: geoforum.pl\/teledetekcja\/bari<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bardzo szkoda \u2013 byli\u015bmy tak blisko!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po wizycie w garbarni i sk\u0142adzie tkanin odwiedzili\u015bmy ciekawe wn\u0119trze restauracji o wystroju charakterystycznym dla architektury Maroka.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Wn\u0119trze jednej ze stylowych restauracji w Fezie (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podobne zdobienia \u015bcian spotkali\u015bmy w Hotelu Mounia Fes, gdzie go\u015bcili\u015bmy tej nocy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Wystr\u00f3j maroka\u0144skich wn\u0119trz. lobby Hotelu Mounia Fes (fot. P. Czaja)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u017begnaj\u0105c Fez zwiedzamy manufaktur\u0119 maroka\u0144skiej ceramiki, kt\u00f3ra czaruje arcydzie\u0142a wypalane z gliny i surowc\u00f3w ilastych.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Arcydzie\u0142a maroka\u0144skiej ceramiki (fot. P. Czaja)<\/p>\n\n\n\n

Teraz ju\u017c udali\u015bmy si\u0119 ju\u017c w kierunku Agadiru, ale po drodze zatrzymali\u015bmy si\u0119 jeszcze na nocleg w Marrakeszu, gdzie ponownie odwiedzili\u015bmy wielki plac Jamaa el Fna w celu dokonania ostatnich upominkowych zakup\u00f3w. Na kolejny poranek w Marrakeszu planowane by\u0142y loty balonem, na kt\u00f3re by\u0142o kilkoro ch\u0119tnych, ale zabrak\u0142o miejsc, wi\u0119c nikt nie polecia\u0142. Wyruszyli\u015bmy do Agadiru zwiedzaj\u0105c po drodze Croco Park, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o podziwia\u0107 a\u017c 300 osobnik\u00f3w krokodyla nilowego\u2013 drugiego najwi\u0119kszego gatunku tych gad\u00f3w na \u015bwiecie \u2013 a tak\u017ce gigantyczne \u017c\u00f3\u0142wie i iguany. Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w flory ucieszy\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 na terenie parku urzekaj\u0105cy ogr\u00f3d botaniczny z ro\u015blinami z ca\u0142ego \u015bwiata. I jeszcze zdj\u0119cie \u201eKapeluszy z AGH\u201d w paszczy krokodyla i pojechali\u015bmy do hotelu gdzie do wylotu delektowali\u015bmy si\u0119 urokiem oceanicznej pla\u017cy i pi\u0119knej agadirskiej nadmorskiej promenady.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
\u201eKapelusze z AGH\u201d w paszczy krokodyla \u2013 Croco Park (fot. N. Rudzka)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Maroka\u0144ska przygoda 2026 roku to kolejna akcja Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w AGH wype\u0142niaj\u0105ca misj\u0119 tej organizacji. W wyprawie uczestniczy\u0142o 30 os\u00f3b w tym znacz\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 to absolwenci uczelni i ich ma\u0142\u017conkowie oraz osoby bliskie. Wszystkim uczestnikom serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za udzia\u0142 w wyprawie oraz stworzenie wspania\u0142ej atmosfery. Bije si\u0119 w piersi, \u017ce mimo dobrej wsp\u00f3\u0142pracy z biurem podr\u00f3\u017cy Rainbow nie pokusi\u0142em si\u0119 o korekt\u0119 programu, tak aby mi\u0119dzy innymi zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na w\u0105tek zwi\u0105zany z Medres\u0105 Al Attarine w Fezie, gdzie w 1974 roku studenci Ko\u0142a Naukowego Geodet\u00f3w pod opiek\u0105 dr Jana Pieloka w ramach programu \u201eBari 74\u201d dokonali fotogrametrycznej inwentaryzacji tego obiektu. Trzymiesi\u0119czna wyprawa zosta\u0142a oceniona bardzo pozytywnie mi\u0119dzy innymi przez Polski Komitet UNESCO, kt\u00f3ry wspar\u0142 finansowo przedsi\u0119wzi\u0119cie. Wyprawa ta otwar\u0142a drog\u0119 do wielu kolejnych mi\u0119dzynarodowych akcji student\u00f3w AGH.<\/p>\n\n\n\n

Maroko to bardzo ciekawy i pi\u0119kny kraj, warty odwiedzenia. Cho\u0107 sytuacja jego mieszka\u0144c\u00f3w jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana i ma\u0142o korzystna. W XXI wieku odsetek analfabet\u00f3w jest ci\u0105gle bardzo wysoki. Du\u017co dzieci nie chodzi do szko\u0142y bo ich na to nie sta\u0107. System emerytalny obejmuje tylko administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105, wojsko i policj\u0119. Inni o swoj\u0105 staro\u015b\u0107 musza si\u0119 zatroszczy\u0107 we w\u0142asnym zakresie. Nie funkcjonuje \u017cadna systemowa ochrona zdrowia. Lecz\u0105 si\u0119 tylko najbogatsi w prywatnych plac\u00f3wkach medycznych. Za to bardzo silne s\u0105 wi\u0119zy rodzinne. Obowi\u0105zkiem dzieci jest zadba\u0107 o starych rodzic\u00f3w. Ludzie wzajemnie si\u0119 wspieraj\u0105. Wzajemnie \u015bwi\u0119tuj\u0105 za\u015blubiny, przyj\u015bcie na \u015bwiat nowego dziecka i odej\u015bcie osoby bliskiej, a tak\u017ce tej z s\u0105siedztwa. Dla nas Europejczyk\u00f3w wiele rzeczy w tym kraju jest niepoj\u0119te, ale z drugiej strony pa\u0144stwo to funkcjonuje w miar\u0119 harmonijnie i korzysta z wielu zdobyczy techniki. W miastach kursuj\u0105 pi\u0119kne nowoczesne tramwaje, w kraju funkcjonuje komunikacja kolejowa du\u017cych pr\u0119dko\u015bci zbli\u017cona osi\u0105gami do kraj\u00f3w najbardziej rozwini\u0119tych itd. itp.<\/p>\n\n\n\n

B\u0119dziemy proponowa\u0107 kolejnym grupom wychowank\u00f3w udzia\u0142 w takich wycieczkach objazdowych. S\u0105 m\u0119cz\u0105ce, ale warte wysi\u0142ku, bo wnosz\u0105 do turystycznych i historycznych do\u015bwiadcze\u0144 naszych cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w bardzo du\u017co pozytywnej energii i nowej wiedzy o \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuje bardzo pani Dagmarze Brelak z biura Rainbow za koordynowanie przygotowa\u0144 do wyjazdu naszej grupy. Tym razem troch\u0119 nas zawiod\u0142a miejscowa pani przewodnik, traktuj\u0105ca nas jak przedszkolak\u00f3w na wyciecze poza przedszkolem.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze raz bardzo dzi\u0119kuj\u0119 uczestnikom i wszystkim, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do odbycia tej pi\u0119knej wyprawy zatytu\u0142owanej \u201eMAROKO \u2013 B\u0141\u0118KITNA P\u00d3\u0141NOC\u201d. Istotnie b\u0142\u0119kit nieba, b\u0142\u0119kitne miasteczko i wystr\u00f3j wielu obiekt\u00f3w towarzyszy\u0142 nam przez ca\u0142a nasz\u0105 wypraw\u0119. A b\u0142\u0119kit to kolor koj\u0105cy zm\u0119czone oczy i kolor nastrajaj\u0105cy niezwykle rado\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszam na kolejne wyprawy turystyczne i wypoczynkowe ze Stowarzyszeniem Wychowank\u00f3w AGH.<\/p>\n\n\n\n

prof. Piotr Czaja
Prezes Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w AGH<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

[Internet-1] Strona internetowa: https:\/\/leightontravels.com\/2023\/02\/01\/heres-looking-at-you-ricks-cafe\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

[Internet-2] Strona internetowa: https:\/\/www.klubpodroznikow.com\/meczet-hasana-ii-w casablance-w-maroku\/<\/a>, opracowanie i foto: Albin Marciniak.<\/p>\n\n\n\n

[Internet-4] Strona internetowa:
https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/7\/71\/Medina_of_Fes%252C_Marocco.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

[Internet 5] Strona internetowa: https:\/\/geoforum.pl\/teledetekcja\/bari<\/a>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Majowa wyprawa Stowarzyszenia Wychowank\u00f3w AGH\u201eMAROKO \u2013 2026\u201d Po Egipcie (2024), Turcji (2025) w 2026 roku wychowankowie AGH i sympatycy wyruszyli z biurem turystycznym Rainbow na p\u00f3\u0142nocno-zachodnie wybrze\u017ce Afryki do malowniczego Maroka. W 30 osobowej grupie podr\u00f3\u017cnik\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8151,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8088"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8210,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8088\/revisions\/8210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swagh.agh.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}