Profesor Stanisław Takuski 1921–1984

Szanowni Państwo,

Niebawem, staraniem Stowarzyszenia Wychowanków AGH ukaże się drukiem książka autorstwa prof. Bronisława Barchańskiego poświęcona prof. Stanisławowi Takuskiemu. Autor w swoim opracowaniu przedstawia również wybrane przykłady kultywowania w środowisku akademickim pamięci o martyrologii profesorów AGH będących ofiarami niemieckich obozów koncentracyjnych – Sachsenchausen, Buchenwald, Dachau i Mauthausen.

Poniżej prezentujemy słowo wstępne prof. Rafała Dańki – Prorektora ds. Studenckich AGH i zapraszamy do lektury (łącznik do lektury po kliknięciu okładki na samym końcu wpisu).

ZS

Profesor Stanisław Takuski

Drodzy Czytelnicy,

Z prawdziwą satysfakcją przekazuję w Wasze ręce książkę autorstwa Pana prof. Bronisława Barchańskiego – wybitnego uczonego, pedagoga i zarazem wieloletniego prorektora Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Dzieło to jest nie tylko owocem rzetelnej pracy badawczej, lecz także wyrazem głębokiej wrażliwości na losy ludzi, których biografie kształtowały oblicze naszej uczelni oraz całego środowiska akademickiego.

Publikacja stanowi ważne świadectwo historyczne. Opisuje losy profesora Stanisława Takuskiego – człowieka o niezwykłej sile ducha, więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych, patrioty, a zarazem cenionego wykładowcy AGH, który swoim życiem i pracą zasłużył na trwałe miejsce w historii polskiej nauki. Ukazuje także szerszy kontekst tragicznych doświadczeń, jakie stały się udziałem krakowskiego środowiska akademickiego w czasach II Wojny Światowej. Wspomnienia, dokumenty i refleksje, jakie znajdziemy na kartach tej książki, są zarazem przestrogą i lekcją – przypominają bowiem, że wolność, prawda i możliwość swobodnego kształcenia nie są wartościami danymi raz na zawsze.

Dzieło prof. Barchańskiego ma ogromną wartość edukacyjną, szczególnie dla młodszych pokoleń studentów i absolwentów naszej Alma Mater. Dziś, w czasach szybkich zmian i dynamicznego rozwoju technologii, łatwo zapomnieć, że podstawą każdej wspólnoty – także akademickiej – jest pamięć. To właśnie ona buduje ciągłość tradycji, daje nam poczucie zakorzenienia i odpowiedzialności za przyszłość. „Naród, który nie szanuje swej przeszłości nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości”, te słowa wypowiedziane przez Marszałka Józefa Piłsudskiego tak dawno są jakże aktualne i dziś. Podobnie wspólnota akademicka, jeśli nie pielęgnuje własnego dziedzictwa, traci część swej tożsamości. Publikacja którą Państwo macie w rękach jest zatem nie tylko pomnikiem pamięci profesora Takuskiego, ale i ważnym elementem wychowania młodych pokoleń. Uczy pokory wobec historii, odwagi w stawianiu czoła przeciwnościom oraz solidarności – wartości, które powinny być fundamentem życia akademickiego i społecznego. Jej lektura skłania do refleksji nad tym, czym jest odpowiedzialność za wspólnotę i jaką rolę pełnią w niej uczeni, nauczyciele i studenci.

Dzięki tej publikacji Akademia Górniczo-Hutnicza kolejny raz daje świadectwo, że pamięć o przeszłości nie jest jedynie obowiązkiem, lecz także źródłem siły i inspiracji. Profesor Barchański, łącząc perspektywę badacza i świadka, ucznia i współpracownika, tworzy dzieło, które zasługuje na szczególne miejsce w naszej tradycji akademickiej.

Jestem głęboko przekonany, że to opracowanie poruszy nie tylko historyków czy ludzi związanych z AGH, ale także każdego, kto ceni prawdę, wolność i godność człowieka. Niech stanie się ona zachętą do refleksji, a także do kontynuowania dzieła upamiętniania i pielęgnowania tego, co najcenniejsze w naszej wspólnocie – pamięci o tych, którzy swoją postawą świadczyli o wielkości człowieka i o sile ducha narodu.

Z wyrazami najwyższego szacunku,
prof. Rafał Dańko